Na deze module weet je meer over
hoe inclusief onderwijs te bevorderen en inclusieve schoolontwikkeling te initiëren,
hoe interprofessionele samenwerking in scholen te ondersteunen en te versterken,
hoe de agency van studenten te faciliteren.
Succesfactoren gebaseerd op actueel onderzoek en literatuurstudie worden besproken en geïllustreerd aan de hand van succesverhalen van onze partnerscholen.
Speciale focus zal worden gelegd op concrete stappen en aanbevelingen voor het opzetten van een Community of Practice in scholen in de context van inclusief onderwijs.
Een ecosysteemmodel van inclusief onderwijs
Het Ecosystemic Model of Inclusive Education is gebaseerd op ecologische benaderingen, in het bijzonder op Bronfenbrenner's Ecological Systems Theory en bekijkt inclusief onderwijs als een interactie tussen meerdere beïnvloedende factoren op verschillende niveaus. Het benadrukt dat inclusie een systemisch proces is dat verder gaat dan individuele leerlingen (individueel niveau) en de hele school en de omgeving beïnvloedt. Inclusie wordt dus niet alleen vormgegeven op schoolniveau, maar wordt ook beïnvloed door sociale, culturele en politieke kaders. Dus, dit model benadrukt dat inclusief onderwijs wordt gevormd door de interactie van deze niveaus, en systemische veranderingen nodig zijn om echte inclusie te bereiken (Óskarsdóttir et al., 2019).
Het model omvat de volgende hoofdniveaus (Óskarsdóttir et al., 2019, pp. 52-54):
Het individuele niveau betreft praktijken in de klas die rechtstreeks van invloed zijn op de ontwikkeling en de schoolresultaten van de leerling.
Het schoolniveau richt zich op de tradities, cultuur, ethos, waarden, ideologie, gezags- en samenwerkingspatronen binnen de school
Het gemeenschapsniveau vertegenwoordigt de context van de gemeenschap
Het nationale/regionale niveau biedt de context voor het werk van de school
Succesfactoren
De volgende sectie geeft informatie over succesfactoren voor implementatie van inclusief onderwijs, interprofessionele samenwerking en agency van studenten in scholen.
-
Lees meer
Succesfactoren voor inclusief onderwijs
De internationale discussie over de implementatie van inclusieve praktijken heeft een aantal factoren aan het licht gebracht die het succes van inclusief onderwijs beïnvloeden.
-
Lees meer
Succesfactoren voor de agency van studenten
Dit hoofdstuk onderzoekt succesfactoren voor agency bij leerlingen, waardoor leerlingenin staat worden gesteld om een actieve rol op zich te nemen in een Community of Practice om…
-
Lees meer
Succesfactoren voor interprofessionele samenwerking
Interprofessionele samenwerking wordt soms onderschat, en het kan een uitdaging zijn om te integreren in de dagelijkse routines van scholen. Ontdek de essentiële factoren die…
Succesverhalen
🎥 In dit gedeelte vindt u voorbeelden van succesvolle praktijken met betrekking tot interprofessionele samenwerking en agency van studenten binnen een inclusieve onderwijscontext.
Ondersteuningsconferentie op een middelbare school in Oostenrijk
Kijk naar de korte video over het starten van een ondersteuningsconferentie op een Oostenrijkse middelbare school.
Steun van de gemeenschap tijdens de Covid-19 pandemie in Portugal
De praktijk van de leerlingenraad op een Slowaakse middelbare school
Concrete stappen en aanbevelingen voor het voorbereiden en implementeren van een Community of Practice in scholen
De Community of Practice (CoP) benadering is belangrijk in inclusieve schoolontwikkeling om de volgende redenen:
CoP's zijn een methode om alle deelnemers een stem te geven: de dialoog tussen verschillende actoren die hun waardevolle perspectieven op een gedeelde passie of zorg inbrengen, resulteert in samenwerking op een participatieve manier en leren van elkaar.
CoP's bieden een alternatief voor een traditionele top-down benadering van innovatie: oplossingen worden niet van buitenaf opgelegd, maar worden door de deelnemers van de CoP in de praktijk gebracht door op voet van gelijkheid samen te werken.
CoP's maken een experimenteerruimte mogelijk die een transformatief proces mogelijk maakt: de ruimte staat open voor twijfel, nieuwsgierigheid en vertrouwen in de capaciteiten van elke deelnemer. Samenwerking en het delen van stilzwijgende kennis (praktische en contextafhankelijke knowhow) leidt tot praktische oplossingen voor het bevorderen van inclusief onderwijs.
Wanneer deelnemers aan CoP's het gevoel hebben dat er rekening wordt gehouden met hun kennis, ervaring en behoeften, is hun kennis en vertrouwen in inclusieve praktijken groter;
Wenger (1998; 2002) stelde drie structurele elementen voor die een CoP vormen: Domein, Gemeenschap en Praktijk. Het is de combinatie van deze drie elementen die zo'n gemeenschap cultiveert (Wenger-Trainer, 2015).
Om deze drie elementen, die met elkaar verbonden zijn, te visualiseren, stellen we voor de metafoor van een boom te gebruiken, waarbij de stam het domein voorstelt, de takken de gemeenschap en de vruchten de resultaten van de praktijken.
Om zoveel mogelijk vruchten te plukken en het meeste uit je Community of Practice te halen, raden we je de volgende vier stappen aan om je te ondersteunen van creatie tot implementatie.
-
Klik op de knoppen voor meer informatie over de vier stappen voor het voorbereiden en implementeren van een Community of Practice op jouw school.
-
Lees meer
1 | Het CoP-team: Breng de juiste mensen aan boord
Om de juiste mensen aan boord te halen, richten initiatiefnemers een groep op in de vorm van een kernteam. Dit team bestaat uit gemotiveerde mensen die een passie of zorg delen.…
-
Lees meer
2 | Aan de slag met je CoP: Zet de eerste stappen
Nu het kernteam is opgericht, is het tijd om het terrein voor te bereiden: een paar belangrijke activiteiten zullen helpen om de juiste omstandigheden voor samenwerking te creëren…
-
Lees meer
3 | Laat je CoP werken: Van ideeën naar praktijk
Om je ideeën in de praktijk te brengen, raden we drie sleutelelementen aan voor elk CoP-proces: het definiëren van een gezamenlijk doel, het maken van een actieplan en het…
-
Lees meer
4 | Je CoP laten bloeien: Duurzaam succes creëren
Een Community of Practice gedijt wanneer samenwerking uitgroeit tot echte samenwerking, ondersteund door vertrouwen en een gedeeld doel. Dit hoofdstuk belicht de waarden en…
Extra middelen
Silveira-Maia, M., Neto, C., Sanches-Ferreira, M., Alves, S., Durães, H., Breyer, C., Vandenbussche, E., Boonen, H., Zacharová, Z., Ferková, Š., Schukoff, P., Unterreiner, S., & Teijsen, E. (2025). Mapping CoP for inclusion: a Knowledge Base. Instituto Politécnico do Porto. https://doi.org/10.26537/e.ipp.136
Na deze module weet je meer over
hoe inclusief onderwijs te bevorderen en inclusieve schoolontwikkeling te initiëren,
hoe interprofessionele samenwerking in scholen te ondersteunen en te versterken,
hoe de agency van studenten te faciliteren.
Succesfactoren gebaseerd op actueel onderzoek en literatuurstudie worden besproken en geïllustreerd aan de hand van succesverhalen van onze partnerscholen.
Speciale focus zal worden gelegd op concrete stappen en aanbevelingen voor het opzetten van een Community of Practice in scholen in de context van inclusief onderwijs.
Een ecosysteemmodel van inclusief onderwijs
Het Ecosystemic Model of Inclusive Education is gebaseerd op ecologische benaderingen, in het bijzonder op Bronfenbrenner's Ecological Systems Theory en bekijkt inclusief onderwijs als een interactie tussen meerdere beïnvloedende factoren op verschillende niveaus. Het benadrukt dat inclusie een systemisch proces is dat verder gaat dan individuele leerlingen (individueel niveau) en de hele school en de omgeving beïnvloedt. Inclusie wordt dus niet alleen vormgegeven op schoolniveau, maar wordt ook beïnvloed door sociale, culturele en politieke kaders. Dus, dit model benadrukt dat inclusief onderwijs wordt gevormd door de interactie van deze niveaus, en systemische veranderingen nodig zijn om echte inclusie te bereiken (Óskarsdóttir et al., 2019).
Het model omvat de volgende hoofdniveaus (Óskarsdóttir et al., 2019, pp. 52-54):
Het individuele niveau betreft praktijken in de klas die rechtstreeks van invloed zijn op de ontwikkeling en de schoolresultaten van de leerling.
Het schoolniveau richt zich op de tradities, cultuur, ethos, waarden, ideologie, gezags- en samenwerkingspatronen binnen de school
Het gemeenschapsniveau vertegenwoordigt de context van de gemeenschap
Het nationale/regionale niveau biedt de context voor het werk van de school
Succesfactoren
De volgende sectie geeft informatie over succesfactoren voor implementatie van inclusief onderwijs, interprofessionele samenwerking en agency van studenten in scholen.
-
Lees meer
Succesfactoren voor inclusief onderwijs
De internationale discussie over de implementatie van inclusieve praktijken heeft een aantal factoren aan het licht gebracht die het succes van inclusief onderwijs beïnvloeden.
-
Lees meer
Succesfactoren voor de agency van studenten
Dit hoofdstuk onderzoekt succesfactoren voor agency bij leerlingen, waardoor leerlingenin staat worden gesteld om een actieve rol op zich te nemen in een Community of Practice om…
-
Lees meer
Succesfactoren voor interprofessionele samenwerking
Interprofessionele samenwerking wordt soms onderschat, en het kan een uitdaging zijn om te integreren in de dagelijkse routines van scholen. Ontdek de essentiële factoren die…
Succesverhalen
🎥 In dit gedeelte vindt u voorbeelden van succesvolle praktijken met betrekking tot interprofessionele samenwerking en agency van studenten binnen een inclusieve onderwijscontext.
Ondersteuningsconferentie op een middelbare school in Oostenrijk
Kijk naar de korte video over het starten van een ondersteuningsconferentie op een Oostenrijkse middelbare school.
Steun van de gemeenschap tijdens de Covid-19 pandemie in Portugal
De praktijk van de leerlingenraad op een Slowaakse middelbare school
Concrete stappen en aanbevelingen voor het voorbereiden en implementeren van een Community of Practice in scholen
De Community of Practice (CoP) benadering is belangrijk in inclusieve schoolontwikkeling om de volgende redenen:
CoP's zijn een methode om alle deelnemers een stem te geven: de dialoog tussen verschillende actoren die hun waardevolle perspectieven op een gedeelde passie of zorg inbrengen, resulteert in samenwerking op een participatieve manier en leren van elkaar.
CoP's bieden een alternatief voor een traditionele top-down benadering van innovatie: oplossingen worden niet van buitenaf opgelegd, maar worden door de deelnemers van de CoP in de praktijk gebracht door op voet van gelijkheid samen te werken.
CoP's maken een experimenteerruimte mogelijk die een transformatief proces mogelijk maakt: de ruimte staat open voor twijfel, nieuwsgierigheid en vertrouwen in de capaciteiten van elke deelnemer. Samenwerking en het delen van stilzwijgende kennis (praktische en contextafhankelijke knowhow) leidt tot praktische oplossingen voor het bevorderen van inclusief onderwijs.
Wanneer deelnemers aan CoP's het gevoel hebben dat er rekening wordt gehouden met hun kennis, ervaring en behoeften, is hun kennis en vertrouwen in inclusieve praktijken groter;
Wenger (1998; 2002) stelde drie structurele elementen voor die een CoP vormen: Domein, Gemeenschap en Praktijk. Het is de combinatie van deze drie elementen die zo'n gemeenschap cultiveert (Wenger-Trainer, 2015).
Om deze drie elementen, die met elkaar verbonden zijn, te visualiseren, stellen we voor de metafoor van een boom te gebruiken, waarbij de stam het domein voorstelt, de takken de gemeenschap en de vruchten de resultaten van de praktijken.
Om zoveel mogelijk vruchten te plukken en het meeste uit je Community of Practice te halen, raden we je de volgende vier stappen aan om je te ondersteunen van creatie tot implementatie.
-
Klik op de knoppen voor meer informatie over de vier stappen voor het voorbereiden en implementeren van een Community of Practice op jouw school.
-
Lees meer
1 | Het CoP-team: Breng de juiste mensen aan boord
Om de juiste mensen aan boord te halen, richten initiatiefnemers een groep op in de vorm van een kernteam. Dit team bestaat uit gemotiveerde mensen die een passie of zorg delen.…
-
Lees meer
2 | Aan de slag met je CoP: Zet de eerste stappen
Nu het kernteam is opgericht, is het tijd om het terrein voor te bereiden: een paar belangrijke activiteiten zullen helpen om de juiste omstandigheden voor samenwerking te creëren…
-
Lees meer
3 | Laat je CoP werken: Van ideeën naar praktijk
Om je ideeën in de praktijk te brengen, raden we drie sleutelelementen aan voor elk CoP-proces: het definiëren van een gezamenlijk doel, het maken van een actieplan en het…
-
Lees meer
4 | Je CoP laten bloeien: Duurzaam succes creëren
Een Community of Practice gedijt wanneer samenwerking uitgroeit tot echte samenwerking, ondersteund door vertrouwen en een gedeeld doel. Dit hoofdstuk belicht de waarden en…
Extra middelen
Silveira-Maia, M., Neto, C., Sanches-Ferreira, M., Alves, S., Durães, H., Breyer, C., Vandenbussche, E., Boonen, H., Zacharová, Z., Ferková, Š., Schukoff, P., Unterreiner, S., & Teijsen, E. (2025). Mapping CoP for inclusion: a Knowledge Base. Instituto Politécnico do Porto. https://doi.org/10.26537/e.ipp.136